Monumenten

Een vakwerkhuisje, iconisch voorbeeld van de Limburgse vakwerkstijl. Bijnaam "d'r Preedigsjtool" (de Preekstoel), naar de oorspronkelijke trap van zes treden naar de voordeur.

Onderzoek door architect P.A. Schols in 1962 wees uit dat het met grote vakkundigheid was gebouwd. Een eikenhouten balk in de oostgevel draagt het jaartal 1631.

Onder het huis bevindt zich een fraaie gewelfde kelder uit veldkeien en Nievelsteiner zandsteen, mogelijk van voor 1700. Tijdens de restauratie van de kelder in 1962 werden zeven munten uit de eerste helft van de 17e eeuw gevonden.

In 1974 werd het pand slachtoffer van mijnschade en raakte het ernstig verzakt. Laura & Vereeniging heeft het huis centimeter voor centimeter "rechtgezet" in een operatie van ruim twee dagen.

In mei 2020 kwam er een einde aan het originele bouwwerk door jarenlang achterstallig onderhoud; de gevel bezweek en het huisje moest gesloopt worden. Onder leiding van Jos Schneiders is op dezelfde plek een getrouwe replica gerealiseerd.

Een laatgotisch hallenkerkje, omgeven door een rustiek grasveld en eeuwenoude kerkhofkruisen. De oorsprong is van zeer hoge ouderdom.

De noordelijke muur en de voet van de toren bevatten nog resten van het oudste bouwwerk, waaronder mogelijk zelfs Romeinse bouwfragmenten. Bijzonder is de weerbare toren uit de 11e of 12e eeuw, een van de oudste voorbeelden uit de Romaanse bouwperiode in Nederland.

Oorspronkelijk had de toren geen ingang van buitenaf en slechts zeer kleine lichtopeningen; toegang alleen via een losse ladder vanuit de kerk. In tijden van nood vluchtte de bevolking naar de bovenverdieping.

In 1507 begon de bouw van het gotische koor onder pastoor Gerard Vas. In 1746 werden de gewelven vernieuwd, maar de oude kraagstenen zijn bewaard gebleven. In 1807 dreigde de toren om te vallen.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog raakte het kerkje zwaar beschadigd door granaatvuur. Na restauraties in 1939, 1989 en 2004 (nieuwe glas-in-loodramen) is het vandaag een geliefde plek voor bijzondere diensten en huwelijken.

In de volksmond "boerderij Haeren" genoemd, naar de vier generaties (1886-1978) die hier als pachters woonden. De officiele geschiedenis voert terug naar de familie Valkenberg en het jaar 1797.

De familie Valkenberg speelde een prominente rol in Eygelshoven en leverde twee burgemeesters: Jan Wijnand Valkenberg (1842-1845) en Frans Martin Valkenberg (1881-1886).

Gebouwd in de karakteristieke Limburgse carre-stijl: een gesloten vierkant met een centrale binnenplaats. Vermoedelijk oorspronkelijk deel van het grotere "Valkenbergs Goed" (Terbruggenhof), dat een geheel vormde met het naastgelegen Henckenshuis.

In 1941 raakte de hoeve zwaar beschadigd door een bombardement. In 1980 kocht de heer J. (Jup) Burggraaf uit Simpelveld het pand en voerde samen met zijn zonen een grootschalige restauratie uit, waarbij de schuren een nieuwe bestemming als woningen en opslagruimte kregen.

Het huis Henckens vormde in oude tijden vermoedelijk een geheel met de hoeve Valkenberg en wordt reeds in de 15de eeuw vermeld.

Het pand werd in 1796 gebouwd in opdracht van Joannes Henckens, gehuwd met Maria Joanna Bischoff (initialen IHK en IHB op de sluitsteen boven de poort). Joannes was herbergier en tevens burgemeester ("maire") van de nieuwe gemeente Eygelshoven van 1801 tot 1811 tijdens de Franse overheersing.

Gebouwd in de typische oud-Limburgse boerderijstijl, raakte het in de jaren veertig danig in verval door oorlogsgeweld. Toenmalig burgemeester Boijens heeft zich ingezet voor het behoud en restauratie. Feestelijke heropening in 1957 met een tentoonstelling uit het tijdperk van Napoleon.

De oudste zoon van de "maire", Joannes Leonardus (geboren 1780), diende onder Napoleon en hield een dagboek bij, dat in 1910 in het Frans werd uitgegeven en in 2004 in Nederlandse vertaling verscheen bij de stichting.

Dit prachtige bouwwerk gelegen in de Torenstraat nr. 28, dat ook wel villa Pierre wordt genoemd, werd in 1901 gebouwd in opdracht van de eerste directeur van Laura & Vereeniging: Paul Hubert Raymond Pierre.

Deze mijnbouwkundige ingenieur, die op 26 juli 1857 te Maastricht werd geboren, was voor zijn Laura-tijd directeur bij de Ombilin steenkoolmijnen op Sumatra (huidig Indonesie). Hij is er vanaf 29-02-1902 met zijn echtgenote komen wonen.

Het was een vrijstaande woning met het karakter van een landhuis met 10 tot 12 kamers, een centrale hal, een terras, elektriciteit en een lage druk stoomverwarming. Het werd uiteindelijk een huis in koloniale stijl met vroege Jugendstil invloeden.

De frontgevel is voorzien van rijke stucwerk decoraties o.a. boven de deur, boven de balkondeur en in de topgevel. Deze decoraties symboliseren de mijnarbeid. Boven de hoofdingang bevindt zich de tekst "GLUCK AUF".

De tuinaanleg vond plaats in 1905. Na 1925 werd de villa verbouwd tot hoofdkantoor van Laura & Vereeniging. In 1937 vond een forse aanbouw plaats aan de achterkant van de oorspronkelijke villa, daarna nog een keer in 1968. Op het ogenblik is de villa een appartementen complex.